بسم‌الله الرحمن الرحیم

زبان‌ها فقط ابزار سخن گفتن نیستند؛ بعضی زبان‌ها، شیوه‌ای برای اندیشیدن، به خاطر سپردن و معنا دادن به زندگی‌اند. زبان فارسی از همین جنس است؛ زبانی که قرن‌ها اندیشه، عشق، حکمت، عرفان، روایت و تجربه یک ملت را در خود جای داده و به نسل‌های پس از خود سپرده است. چه بسیار چیزهایی که اگر شعر و ادب فارسی نبود، شاید از حافظه تاریخی و فرهنگی ما محو می‌شدند.

۲۷ شهریور، روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار، فرصتی است برای آنکه از سرعت روزمره فاصله بگیریم و دوباره به این پرسش فکر کنیم که چگونه یک زبان می‌تواند قرن‌ها زنده بماند و همچنان برای انسان امروز حرفی تازه داشته باشد.

انتخاب سالروز درگذشت استاد سیدمحمدحسین بهجت تبریزی، متخلص به شهریار، برای این مناسبت، ما را به شاعری ارجاع می‌دهد که میان تجربه شخصی و حافظه جمعی، میان زبان فارسی و فرهنگ آذربایجان، و میان سنت ادبی و احساس انسانی، پلی ماندگار ساخت. شهریار در کنار سرودن شعر به زبان آذری، در گونه‌های گوناگون شعر فارسی، به‌ویژه غزل، آثاری ماندگار پدید آورد و منظومه «حیدربابایه سلام» نیز از آثار شاخص او در ادبیات آذری به شمار می‌آید.

اما شهریار را نباید تنها در چند بیت مشهور یا چند شعر آشنا خلاصه کرد. شهریار را باید خواند؛ باید زندگی او را در شعرهایش جست‌وجو کرد و شعرهایش را در متن زندگی‌اش دوباره دید. روایت زندگی، دلبستگی‌ها، رنج‌ها، ایمان و جهان‌بینی او، بخشی از هویت شعری او را شکل داده است و مطالعه آثارش می‌تواند دریچه‌ای برای شناخت ادبیات معاصر ایران و روحیات انسانی شاعر باشد.

امروز، در روزگاری که سرعت انتقال پیام گاه از فرصت اندیشیدن بیشتر شده است، بازگشت به شعر می‌تواند نوعی تمرین دوباره برای دقیق دیدن، عمیق شنیدن و درست فهمیدن باشد. شعر، زبان فشرده احساس و اندیشه است؛ و ادبیات، حافظه‌ای است که به انسان کمک می‌کند بداند از کجا آمده و به کدام سو می‌رود.

دانشگاه، به‌عنوان خانه علم و اندیشه، نمی‌تواند نسبت به این میراث عظیم بی‌تفاوت باشد. توجه به زبان فارسی، ترویج مطالعه آثار ادبی و فراهم‌کردن فرصت گفت‌وگو درباره ادبیات، در حقیقت پاسداشت بخشی از هویت فکری و فرهنگی جامعه است. نسل جوان بیش از آنکه صرفاً به شنیدن درباره بزرگان ادب نیاز داشته باشد، باید فرصت خواندن آنها را پیدا کند.

از این رو، روز شعر و ادب فارسی را فرصتی می‌دانم برای دعوت به یک تجربه ساده اما ارزشمند: امروز چند صفحه از شهریار بخوانیم. شاید در میان همان سطرها، با بخشی از خودمان روبه‌رو شویم؛ با احساسی که پیش از این نامی برای آن نداشتیم، خاطره‌ای که فراموشش کرده بودیم یا پرسشی که مدت‌هاست بی‌پاسخ مانده است.

مجموعه معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه هرمزگان فرا رسیدن روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت استاد سیدمحمدحسین شهریار را به استادان، پژوهشگران، دانشجویان، دانش‌آموختگان و همه دوستداران شعر و ادبیات فارسی تبریک عرض می‌نماید و امیدوار است این روز، نه فقط فرصتی برای گرامیداشت یک شاعر، بلکه بهانه‌ای برای خواندن دوباره، اندیشیدن عمیق‌تر و نزدیک‌تر شدن به گنجینه بی‌پایان زبان فارسی باشد.

دکتر موسی جاودان- معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه هرمزگان

پایان خبر